Сайр

  • 101 нарқызыл — (Шымк.: Сайр., Түлк.) кішкене қызыл бидай. Н а р қ ы з ы л бидай тез піседі (Шымк., Сайр.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 102 ноқат — (Шымк., Сайр.; Жамб., Жам.) бұршақтан үлкенірек сарғылт түсті өсімдік. Н оқ а т т а н быламық, ботқа жасайды (Шымк., Сайр.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 103 об — 1. (Жамб., Шу; Қ орда, Арал; Ақт., Ырғ.; Қост., Жанг.) астықты көлікпен бастырғанда көлікті байлау үшін орнатылған қырман ортасындағы ағаш. Біздің қырмандағы о б т ы ң түбі босап кетіпті, соны жөндейін деп едім (Қост., Жанг.). 2. (Шымк.: Шәу.,… …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 104 об айдау — (Шымк.: Шәу., Сайр.; Қост.: Аман., Жанг.) көлікпен егін бастыру. Кеше кешке дейін о б а й д а д ы м (Қост., Аман.). О б а й д а п жатырмыз (Шымк., Сайр.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 105 оқалақ — (Шымк., Сайр.; Қ орда; Жамб.: Шу, Луг., Мойын.) оқыра. Бір сиырым о қ а л а қт а н қашып жүріп, құлап өлді. О қ а л а қ тиген малдың мазасы болмайды (Шымк., Сайр.). Сиырға о қ а л а қ тигенде осы тоғайға кіріп жатады (Жамб., Шу). Өгізді о қ а л а …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 106 отақ — 1 (Қ орда: Арал, Сыр., Жал.; Шымк., Сайр.; Қост., Жанг.) арамшөп. Егіндегі о т а қт ы құрту керек Қ орда., Арал). Қызылшаны о т а қ басып кетіпті (Шымк., Сайр.). Оқушылар егіннің о т а ғ ы н а екі рет шықты Қ орда., Сыр.). Бүгін егін арасына… …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 107 падашы — (Жамб.: Св., Жам., Тал.; Шымк., Сайр.; Қ орда: Сыр., Жал.; Қарақ.) сиыршы. Тананы п а д а ш ы ғ а қос, п а д а ш ы малда (Жамб., Св.). Сиырларды бағу п а д а ш ы л а р ғ а тапсырылды Қ орда., Сыр.). Сиырлардың түскі сауыны кешігіп қалды, п а д а… …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 108 пай — 1 (Түрікм.: Ашх., Красн., Байр., Мары, Тедж.) үлес. Бұл жер менің өз п а й ы м (Түрікм., Ашх.) 2 (Шымк., Сайр.) құстың сіңірі. Кейбір тәжірибесі аз аңшылар құстың п а й ы н созып алады (Шымк., Сайр.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 109 пайуандау — (Шымк.: Сарыағ., Сайр.) ұлау, жалғау (алманы, т.б.). Ағаштың бір түрлі сортына екінші түрлі ағаштың бұтағын қиып алып, қиюластырып өсіру. Совхоз коллективінің будандастыру, ұштастыру, п а й у а нд а у тәсілдерін жетілдіре түсуі нәтижесінде… …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 110 пақал — (Шымк.: Сайр., Түлк.) сабан бидайдың топаны. П а қ а л д ы жинап, сақтап малға береді (Шымк., Түлк.). П а қ а лд ы қыста малға береміз (Шымк., Сайр.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 111 парбаз — (Шымк.: Сайр., Түлк.; Жамб., Жуа.) үйдің төбесін жапқанда мәтке үстіне көлденең салынатын жіңішке ағаштар. Тамның п а р б а з ы н жаңадан салу керек болып тұр (Шымк., Сайр.). П а р у а з с ы з там жабуға болмайды (Шымк., Түркіс.). [Ұйғырша пәрваз …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 112 пида — 1. (Шымк., Сайр.) бас жіп, мал байлайтын жіп. Қыста сиырды п и д а м е н байлаймыз (Шымк., Сайр.). 2. (Жамб., Тал.) түйенің мұрындығы. П и д а мінетін түйелерде болады (Жамб., Тал.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 113 пияла — 1 (ҚХР) шыны, әйнек. Мына машинаның п и я л а с ы да мықты ғой (ҚХР) 2 (Жамб.: Шу, Мойын., Жуа.; Шымк.: Мақт., Сайр.; Қ орда: Сыр., Жал.) үлкен шай кесе. П и я л а н ы жинап қой (Жамб., Шу). П и я л а ғ а шай құйып ішеміз (Шымк., Сайр.). Балам ау …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 114 пілік — 1 (Шымк., Сайр.) құсты түнде қонақтап отырғанда ұстайтын тұзақ. П і л і к қайда, ағашқа бір құс келіп қонды (Шымк., Сайр.) 2 (Шымк., Мақт.) білте. Шамның п іл і г і н сал (Шымк., Мақт.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 115 сапал — 1. (Жамб.: Жуа., Жам.; Алм., Жам.; Қ орда, Шиелі) балшықтан жасалған ыдыстардың жалпы аты. С а п а л бұрын көп болатын, қазір бірте бірте азайып, қалып барады (Жамб., Жуа.). 2. (Жамб., Жам.; Шымк., Сайр.; Қ орда, Тер.) үлкен кесе. Бұрын үлкен… …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 116 саптасу — 1 (Шымк., Сайр.) салғыласу. Кісімен с а п т а с а сөйлесуге болмайды (Шымк., Сайр.) 2 (Шымк., Шәу.) бірлесіп тары түю. Ол тарысын біреумен с а п т а с ы п түйді. Сен келідегі тарыны с а п т а с ы п жіберші (Шымк., Шәу.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 117 саты — 1. (Шымк.: Сайр., Қызылқ.; Жамб., Шу; Жезқ., Ағад.) баспалдақ. С а т ы м е н там төбесіне шығып құрт жаямыз (Шымк., Сайр.). Тап осы кезде ол зәулім с а т ы н ы ң сонау биік басынан аяқтары салбырап, тырбаңдап түсіп келеді (Б. Соқ., Жекпе жек, 26) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 118 сатылы арба — (Жамб.: Жуа., Жам., Шу, Мер., Қорд., Св., Луг.; Шымк., Сайр.) қалқанды арба. Біздің колхозда с а т ы л ы а р б а аз (Жамб., Жам.). С а т ы л ы арбаға шөп көп сияды (Шымк., Сайр.). Қой қора жаққа қарай шөп тиеген с а т ы л ы а р б а л а р өтті (Ш …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 119 себіл — (Шымк., Сайр.) зат, бұйым, жасау. Келінді келген де көр, с е б і л д і жайғанда көр (Шымк., Сайр.) …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • 120 сүдігер — (Жамб.: Шу, Мер., Қорд., Луг.; Алм., Шел.; Шымк.: Түлк., Сайр.; Ауғ.; Ир.) жыртылған жер (Орысша пар, зябь). Екінші бригада с ү д і г е р айдап жатыр (Жамб., Шу). Колхоз кәзір с ү д і г е р айдап жатыр (Алм., Шел.). Өткен жылы екі жүз гектар с ү… …

    Қазақ тілінің аймақтық сөздігі


We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.